english | nederlands

RC 114 Serenade (“Zoo als de blanke maan in lichte nacht”)

uitgaven

  • Complete Songs for Solo Voice and Piano Vol. 12 Donemus / Alphons Diepenbrock Fonds 3449787
  • Diepenbrock Album T/S Vol. II

  • Serenade (“Zoo als de blanke maan in lichte nacht”) (Bruiloftszang)
  • Diepenbrock-de Jong van Beek en Donk, Elisabeth
  • sopraan en piano
  • 18 december 1912 - 23 december 1912
  • duur 3:00

Voor het twaalf en een halfjarig huwelijksfeest van Willem en Mathilde Mengelberg-Wubbe componeerde Diepenbrock naast het ‘officiële’ Bruiloftslied op tekst van Jan Beukers (zie RC 115) ook Serenade op een gedicht van zijn vrouw Elisabeth: …meer >

Serenade (incipit)


Voor het twaalf en een halfjarig huwelijksfeest van Willem en Mathilde Mengelberg-Wubbe componeerde Diepenbrock naast het ‘officiële’ Bruiloftslied op tekst van Jan Beukers (zie RC 115) ook Serenade op een gedicht van zijn vrouw Elisabeth:

Voor Aal [Noordewier] heb ik nog iets anders gemaakt op een versje dat L[iesbeth] ondertusschen bij elkaar gerijmeld had, en dat in alle geval het Philisterhafte1 van een echt Hollandsch bruiloftslied mist. (BD VIII:78)

Reden voor Elisabeth Diepenbrock om het gedicht te schrijven was dat zij betwijfelde of haar man de matige tekst van Beukers gebruiken kon.

Op de feestavond van 5 januari 1913 is de Serenade niet ten gehore gebracht, zo blijkt uit het dagboek van Elisabeth. Al gauw namelijk merkten de Diepenbrocks dat Aaltje Noordewier en de Beukersen liever niet hadden dat de compositie werd uitgevoerd:

Ik kwam dan naast hen op den voorgrond vreesden zij, en toen wij er maar iets van vermoedden, zei ik dadelijk zelf tegen Aal: “Dat liedje moest je eigenlijk maar niet zingen”. Algemeene verlichting. (BD VIII:84)

Terugkijkend op het evenement noteerde Elisabeth Diepenbrock het gedicht in haar dagboek, met de opmerking:

Fons maakte er een heel mooi liedje van, hoewel ’t maar een sinterklaasrijmpje is, en de éénige note sensible, het eenige lichte maar bezielde, dat werd gesmoord. En misschien terecht, met bijna honderd gasten! (BD VIII:85)

Voor zover bekend heeft deze compositie tijdens Diepenbrocks leven niet in het openbaar geklonken.

Serenade heeft een cantabile middendeel, dat geflankeerd wordt door twee secties waarin Diepenbrock gebruik maakt van twee contrasterende ritmische patronen. De lengte en melodie van deze patronen variëren telkens. In de maten 75-78 en 91-94 is sprake van polymetriek, een uitzonderlijk fenomeen binnen Diepenbrocks oeuvre. Mogelijk symboliseren deze passages de verbintenis tussen twee verschillende persoonlijkheden.

Voor de ADF-editie van 1959 schreef musicoloog Norbert Loeser op verzoek van Eduard Reeser het gedicht “Een schoon geheim met teedre schroom bewaard” ter vervanging van Elisabeths tekst, met de bedoeling het lied toepasselijk te maken voor een huwelijksviering. Mogelijk heeft Serenade dankzij deze uitgave executanten gevonden. Maar aangezien de zoetelijke en vrome woorden van Loeser na drie decennia volkomen achterhaald bleken, is in de Donemus-editie uit 1995 teruggegrepen op de originele verzen.

Robert Spannenberg

1 = kleinburgerlijke

 



Zoo als de blanke maan in lichte nacht
zachtjes tegen d’aarde lacht,
Zoo als de vogels met haar schonen zang
prijzen de maan soms nachtenlang,
Zoo als de rozen ’s avonds geuren
En stille droomers voor hun deuren
droomen doen van maan en nacht.

Zoo lacht een meisje fijn en zacht
tegen den bruigom die haar wacht,
Zoo prees hij haar met zoet geluid
en droomde hij van zijne bruid,
Zoo rankte de liefde om hun hart
En vaagde weg des levens smart
En kleurde alles met zijn pracht.

Zoo als de zonneschijn dartelt de bron
Zoo als de purper wijn fonklen kon
Zoo als een dauwdrup glanst in ’t zonnelicht
Zoo nu het bruidspaar danst in ’t licht.
Goud is des bruigoms haar, goud als de zon
en ’t oog is wonderbaar diep als de bron.
Zwart is haar lokkenpracht maar uit haar oog
straalt liefde teer en zacht innig omhoog.

En nu gaan zij hand in hand
door het wilde leven
maar des harten loutre brand
heeft hen niet begeven.
Stralend jong en schoon en goed
warmen zij zich aan dien gloed,
deelen lust en zorgen.

Liefdegod verlaat hen nooit
Muzen voer hun schreden,
Maak hun leven steeds getooid
steeds zo schoon als heden.


  • B-11(7) Bruiloftszang

    semi-autograph B-11(7) dated on the title page Bruiloftszang Jan 1913

    • 1 januari 1913 – 31 januari 1913
    • bewaarplaats: Diepenbrock Archief Laren
    • pagina's: onbekend
  • C-18(26-35) Serenade

    sketch C-18(p26-35) dated on p. 30 20 Dec 1912 and on p. 34 22 Dec 1912

    • 20 december 1912 – 22 december 1912
    • bewaarplaats: Diepenbrock Archief Laren
    • pagina's: onbekend
  • C-21 Serenade

    C-21 dated on the title page Serenade 18 Dec 1912 and dated on the last page 23 Dec 1912

    • 18 december 1912 – 23 december 1912
    • bewaarplaats: Diepenbrock Archief Laren
    • pagina's: onbekend

  • Complete Songs for Solo Voice and Piano Vol. 12

    1995 Donemus / Alphons Diepenbrock Fonds Krouwel, Dinant
  • Diepenbrock Album T/S Vol. II

    1960 Reeser, Eduard