english | nederlands

RC 132 Incantation (“Mets ta main dans ma main”)

tekstbron

Les cahiers d’André Walter. Oeuvre posthume (Paris: Perrin 1891), 84-86

eerste uitvoering

17 december 1916 Rotterdam, Nutszaal

opgedragen aan

opnamen

  • Anniversary Edition 6 Et'cetera KTC 1435 CD6

uitgaven

  • Complete Songs for Solo Voice and Piano Vol. 6 Donemus / Alphons Diepenbrock Fonds 27279551
  • Diepenbrock Album B/M Vol. I
  • Incantation Alsbach & Co, G. (Amsterdam) 16626416

  • Incantation (“Mets ta main dans ma main”)
  • Gide, André
  • mezzosopraan en piano
  • 22 september 1916 - 20 oktober 1916
  • duur 6:20

Op 13 september 1916 bezocht de mezzosopraan Marie Versteegh (1884-1953) Diepenbrock in zijn huis in Laren, alwaar ze Beiaard (RC 129) en het juist voltooide Belges, debout! (RC 131) met hem doorzong. Onder de indruk van haar stem en muzikaliteit liet Diepenbrock zich door de zangeres inspireren tot het schrijven van Incantation, het eerste ‘kunstlied’ dat hij componeerde sinds het uitbreken van de oorlog. Sindsdien nam Versteegh liederen van Diepenbrock op in haar repertoire. …meer >

Incantation (incipit)


Op 13 september 1916 bezocht de mezzosopraan Marie Versteegh (1884-1953) Diepenbrock in zijn huis in Laren, alwaar ze Beiaard (RC 129) en het juist voltooide Belges, debout! (RC 131) met hem doorzong. Onder de indruk van haar stem en muzikaliteit liet Diepenbrock zich door de zangeres inspireren tot het schrijven van Incantation, het eerste ‘kunstlied’ dat hij componeerde sinds het uitbreken van de oorlog. Sindsdien nam Versteegh liederen van Diepenbrock op in haar repertoire.

Diepenbrock componeerde Incantation tussen 22 september en 20 oktober 1916. Hij ontleende de tekst, een gedicht in vrije verzen, aan Les cahiers d’André Walter van André Gide. Dit boekje was al sinds 1892 in zijn bezit. De titel Incantation is van Diepenbrock zelf. Hij veranderde ook enige woorden en liet twee tekstregels weg die hij aanvankelijk op muziek had gezet, maar die hij in de definitieve versie doorhaalde, waarmee hij van de pianopartij een kort tussenspel creëerde. Tegenover uitgever Alsbach, die het lied in 1917 publiceerde, verklaarde hij dat zonder deze veranderingen de tekst voor de compositie onbruikbaar was. (BD IX:281)

Over het karakter van het stuk schreef Diepenbrock aan de jonge zangeres Jacoba Repelaer van Driel: “Dit is nu weer eens een ouderwetsch liefdeslied.” (BD IX:246) Door de aanwezigheid van verscheidene tertsenpassages en het bijna totale gebrek aan vierstemmige polyfonie in de begeleiding past dit lied meer in het gebruikelijke idioom voor de piano dan de rest van Diepenbrocks oeuvre.

In zowel de manuscripten als de gedrukte editie is Incantation opgedragen aan Marie Versteegh die het lied in première gaf op 17 december 1916. Diepenbrock schreef haar later:

Op de dedicatie hebt U het volste recht, niet alleen om Uw stem en Uw muzikaal talent, maar ook omdat ik het lied zonder Uw toedoen niet gemaakt zou hebben, zelfs al had het toeval mij den text van Gide in de hand gespeeld. (BD IX:278)

Marie Versteegh heeft het lied verscheidene malen gezongen op een tournee (met haar man Gerard Zalsman) door Nederlands-Indië, China en Japan.

Evenals Berceuse is het lied opgenomen in het in kalfsleer ingebonden album dat de componist in 1917 ten geschenke gaf aan Berthe Seroen (1882-1957). Met haar ongeëvenaard expressieve voordracht en excellente techniek was zij een groot pleitbezorgster van Diepenbrocks Franstalige liederen, meestal begeleid door Evert Cornelis (1884-1931). Hun vertolking van Incantation en Berceuse op 27 maart 1917 in de Kleine Zaal van het Amsterdamse Concertgebouw maakte grote indruk op publiek en pers.

Ton Braas



Incantation

Mets ta main dans ma main,
que nos doigts s'enlacent,
Ton cou sur mon épaule
et que nos coeurs se sentent battre,
Laisse peser ton front
et que nos regards se confondent.

Ne parlons pas, restons ainsi,
que j'entende chanter ton âme
Et que la mienne y réponde
au travers des doigts confondus,
Des coeurs approchés, des regards qui s'appellent...
Ne parlons pas – silence.

Ton âme chante dans tes yeux sombres.
Fais les plus proches, mon amie,
Je la sens toujours trop lointaine.

Plus proches, ah! plus proches encor –
Que tes regards me troublent!
On croirait qu'ils sourient et que ton âme pleure.

Qu'elle est donc loin encor derrière tes prunelles.

Dans l'ombre humide de tes yeux
Plonge mon âme désireuse, –
Mais toujours plus encore se recule ton âme
Derrière tes prunelles.

Ne me regarde pas – parle plutôt – j'écoute.
Oh parle et je te rêverai
Semblable à l'inflexion de ta voix douce.

Qu'importent les mots – parle sans suite,
Parle lentement, songe à l'harmonie
Qui me révélera ton âme.

Je m'endormirai au bercement de tes paroles.

 

Spell

Place your hand in mine,
That our fingers enlace;
Your head on my shoulder,
That each feels the other’s heart beat;
Let your head sink
And our glances mingle.

Let us not talk, but remain like this,
That I may hear your soul sing
And that mine may answer
Over our enlaced fingers;
Of close-come hearts, of beseeching glances
Let us not speak – be silent.

Your soul sings in your dark eyes.
Bring them closer, my beloved,
For I feel your soul is too distant.

Nearer, ah, nearer still –
How your glance disturbs me!
As if your eyes smile and your soul weeps.

How distant your soul seems behind your eyes.

My soul, ardent with desire, dives
Into the moist shade of your eyes –
But your soul withdraws even further
Behind your eyes.

Do not look at me – speak rather – I am listening.
O speak, and I shall dream of you
As the tones of your sweet voice reveal you to be.

Words are of no account – speak of anything,
Speak slowly, consider only the harmonies
That your soul will reveal to me.

Your words will be my cradle as I fall into sleep.

(transl. Peter Lockwood)

 


 


  • A-6(11) Incantation

    • 1
    • 2
    • 3
    • 4
    • 5
    • 6
    • 7
    • 8

    A-6(11) with dedication and dated on the last page 20 Octob. 1916

    • 20 oktober 1916
    • bewaarplaats: Diepenbrock Archief Laren
    • pagina's: 8
  • A-81(8) Incantation

    semi-autograph A-81(8)

    • bewaarplaats: Diepenbrock Archief Laren
    • pagina's: onbekend
  • A-81(9) Incantation

    semi-autograph  A-81(9)

    • bewaarplaats: Diepenbrock Archief Laren
    • pagina's: onbekend
  • B-1(10) Incantation, vocal part

    vocal part B-1(10)

    • bewaarplaats: Diepenbrock Archief Laren
    • pagina's: onbekend
  • B-12(8) Incantation

    B-12(8) with dedication and dated on the last page 1 Nov / 1916

    • 1 november 1916
    • bewaarplaats: Diepenbrock Archief Laren
    • pagina's: onbekend
  • HGM 189/23f Incantation

    semi-autograph HGM 189/23f (NMI, archive Berthe Seroen, Diepenbrock Album)

    • bewaarplaats: Nederlands Muziek Instituut, archive Berthe Seroen
    • pagina's: onbekend

  • klik voor vergroting

    Anniversary Edition 6

    cd Et'cetera KTC 1435 CD6
    Alexander, Roberta ♦ Jansen, Rudolf ♦ Nes, Jard van ♦ Holl, Robert ♦ Prégardien, Christoph ♦ Pfeiler, Christa ♦ Doeselaar, Leo van ♦ McFadden, Claron ♦ Ameling, Elly ♦ Meer, Richte van der ♦ Baldwin, Dalton

    Tracks: 1 = RC 79; 2 = RC 68; 3 = RC 117; 4 = 97; 5 = RC 132; 6 = RC 104; 7 = RC 111; 8 = RC 43; 9 = RC 99; 10 = RC 138; 11 = RC 137; 12 = RC 4; 13 = RC 15; 14 = RC 14; 15 = RC 13; 16 = RC 51

  • Complete Songs for Solo Voice and Piano Vol. 6

    1998 Donemus / Alphons Diepenbrock Fonds Braas, Ton
  • Diepenbrock Album B/M Vol. I

    1952 Reeser, Eduard
  • Incantation

    1917 Alsbach & Co, G. (Amsterdam)

17 dec 1916: Uitvoering van Incantation en Écoutez la chanson bien douce (RC 40) in de Nutszaal te Rotterdam door Marie Versteegh met begeleiding van Louis Schnitzler. Het programma vermeldt verder liederen van Debussy, Duparc, Chanserel, Pierné, Delâge-Prat, Chausson, Zalsman, Landré en Constant van de Wall.

Na de pauze heeft de concertgeefster een nieuw groot lied van Diepenbrock gezongen, Incantation, poëzie van André Gide. Poëzie die Diepenbrock tot een indrukwekkend schoon stuk muziek geïnspireerd heeft. De stijl is nog zuiverder, nog helderder, zou men zeggen dan in de toch al zoo meesterlijke liederen die de componist aan dit stuk vooraf heeft doen gaan. Ook hier, evenals bij Debussy, muziek die uit de poëzie afgeluisterd is, muziek en dicht tot een zeldzaam harmonisch geheel saamgesmolten, muziek die bovendien persoonlijk, geen imitatie van de jonge Fransche is, al heeft Diepenbrock natuurlijk de beginselen waaruit al zooveel schoons gekomen is, aanvaard en in zich opgenomen. — Op dit rijk doordachte stuk kunst van onzen landgenoot heeft Mevr. Versteegh zijn bekende Écoutez la chanson bien douce doen volgen. [...] Mevrouw Versteegh, als vertolkster van het Fransche lied, hier reeds meermalen gewaardeerd, scheen ons aanvankelijk wat zenuwachtig, waardoor zij zich niet geheel geven kon; doch gaandeweg wist zij warmte en kleur in de voordracht te brengen en te boeien door haar fraai gevormde stem van jong, blank timbre. Met Louis Schnitzler, in wien Mevr. Versteegh een meesterlijk begeleidende pianist had – hoe treffend was zijn spel door kleur en klankschakeering, door beheersching ook in het zeer zware lied van Diepenbrock – heeft de concertgeefster verdienden bijval gevonden.

Nieuwe Rotterdamsche Courant ([Willem Landré]), 18 december 1916

pdf Alle recensies voor RC 132 Incantation (“Mets ta main dans ma main”)