english | nederlands

RC 138 Come raggio di sol

tekstbron

song album Arie antiche (Antonio Caldara, Come raggio di sol)

opnamen

  • Anniversary Edition 6 Et'cetera KTC 1435 CD6

uitgaven

  • Complete Songs for Solo Voice and Piano Vol. 8 Donemus / Alphons Diepenbrock Fonds 23512326
  • Diepenbrock Album B/M Vol. I
  • Diepenbrock Album T/S Vol. II
  • Due canzone / per canto e pianoforte Noske, A.A. 28230724

  • Come raggio di sol
  • Anonymus
  • sopraan en piano
  • 6 juli 1917 - 8 juli 1917
  • duur 3:00

Op 10 oktober 1916 schreef Diepenbrock in een brief aan de in Rome woonachtige journaliste Marie van Maanen (1864-1937), met wie hij vriendschappelijke banden onderhield: Kon ik goed Italiaansch dan zou ik ook graag een populair Italiaansch lied maken. (BD IX:171) Vooralsnog kwam het er niet van. Een half jaar later wees Anke Schierbeek hem op de tekst van Come raggio di sol van Antonio Caldara (1670-1736). Deze aria uit de bundel Arie antiche was destijds een repertoirestuk voor alten en mezzosopranen. Op 27 mei 1917 noteerde Diepenbrock een eerste aanzet van vier maten in schetsboek C-31, in de toonsoort van a-klein. Op 6 juli kreeg de melodie gestalte en de dag erna was het hele lied in schets gereed. Het netschrift voltooide hij op 8 juli. …meer >

Come raggio di sol (incipit)


Op 10 oktober 1916 schreef Diepenbrock in een brief aan de in Rome woonachtige journaliste Marie van Maanen (1864-1937), met wie hij vriendschappelijke banden onderhield: Kon ik goed Italiaansch dan zou ik ook graag een populair Italiaansch lied maken. (BD IX:171) Vooralsnog kwam het er niet van. Een half jaar later wees Anke Schierbeek hem op de tekst van Come raggio di sol van Antonio Caldara (1670-1736). Deze aria uit de bundel Arie antiche was destijds een repertoirestuk voor alten en mezzosopranen. Op 27 mei 1917 noteerde Diepenbrock een eerste aanzet van vier maten in schetsboek C-31, in de toonsoort van a-klein. Op 6 juli kreeg de melodie gestalte en de dag erna was het hele lied in schets gereed. Het netschrift voltooide hij op 8 juli.

Het anonieme dichter (in vroeger tijden werd de tekst aan Metastasio toegeschreven) trekt de volgende vergelijking: Zoals een milde zonnestraal vredig kan rusten op kalme golven terwijl er in de diepte van de zee een storm op til is, zo kan een glimlach van blijdschijp en tevredenheid het gezicht bedekken terwijl in het verborgene het gewonde hart angst en pijn lijdt.

Vanaf de conceptie bestemde Diepenbrock Come raggio di sol voor Aaltje Noordewier-Reddingius (1868-1949). De bedoeling was het lied – geïnstrumenteerd voor sopraan en blaaskwintet (RC 139) – uit te voeren tijdens haar komende tournee met het Concertgebouw-Sextet. (BD IX:261) Diepenbrock vervaardigde ook twee transcripties. De ene, in g-klein, was een geschenk voor de inspiratrice van zijn compositie, Anke Schierbeek (1878-1960). De andere maakte hij, begin 1920, speciaal voor de jonge sopraan Frieda Mooy (1892-1964).

Uit deze canzonetta spreekt Diepenbrocks vocale raffinement. De virtuoze zangpartij – met een ambitus van bijna twee octaven – wordt gekenmerkt door veel grote intervallen, variërend van sext tot none, een viertal sierlijke melismen en een afwisselende ritmiek. Dit alles staat in contrast met de achttiende-eeuwse aria, waarin bijvoorbeeld slechts één octaafsprong voorkomt. Ook verschilt Diepenbrocks beweeglijke pianopartij, waar reeds vanaf het allereerste begin een lichte dreiging van uitgaat, sterk van Caldara’s louter akkoordische begeleiding. Het hartzeer dat Diepenbrock in de laatste zin van de zangstem weet uit te drukken, heeft ongetwijfeld te maken met het leed dat hij ondervond van de verhouding die zijn vrouw Elisabeth dat jaar had met Matthijs Vermeulen (1888-1967). Aan de oppervlakte echter mocht die pijn niet zichtbaar zijn.

Robert Spannenberg & Ton Braas



Come raggio di sol, mite e sereno,
Sovra placidi flutti si riposa,
Mentre del mare nel profondo seno
Sta la tempesta ascosa:

Così riso talor gaio e pacato
Di contento, di gioia un volto infiora,
Mentre nel suo segreto il cor piagato
S'angoscia e si martora.


  • A-71(2) Come raggio di sol, for soprano

    • 1
    • 2
    • 3
    • 4

    A-71(2) for soprano (in A minor), dated on the title page Laren 7 Luglio 1917 and on the last page Laren. 8 Juli 1917

    • 7 juli 1917 – 8 juli 1917
    • bewaarplaats: Diepenbrock Archief Laren
    • pagina's: 4
  • A-64(15) Come raggio di sol

    A-64(15) for mezzo-soprano (in G minor), dated on the last page Laren 8 Juli 1917

    • 8 juli 1917
    • bewaarplaats: Diepenbrock Archief Laren
    • pagina's: onbekend
  • A-81(10) Come raggio di sol, for soprano

    semi-autograph A-81(10) for soprano (in A minor), dated on the first page 7 Luglio

    • 7 juli 1917
    • bewaarplaats: Diepenbrock Archief Laren
    • pagina's: onbekend
  • B-23(2) Come raggio di sol

    B-23(2) gecopieerd voor Frieda (in G# minor), dated on the first page 8 Juli 1917

    • 8 juli 1917
    • opdracht: gecopieerd voor Frieda (in G# minor)
    • bewaarplaats: Diepenbrock Archief Laren
    • pagina's: onbekend
  • C-13(p 14) Come raggio di sol

    sketch C-13(p.14) dated Laren 27 Mei 1917

    • 27 mei 1917
    • bewaarplaats: Diepenbrock Archief Laren
    • pagina's: onbekend
  • C-31(16-24) Come raggio di sol

    C-31(16-24) dated 6 Juli 1917 and 7 Juli 1917

    • 6 juli 1917 – 7 juli 1917
    • bewaarplaats: Diepenbrock Archief Laren
    • pagina's: onbekend
  • HGM 189/24 Come raggio di sol

    HGM 189/24 (NMI, archive Berthe Seroen) dated on the first and the last pages Juli 1917

    • 1 juli 1917 – 31 juli 1917
    • bewaarplaats: Nederlands Muziek Instituut, archive Berthe Seroen
    • pagina's: onbekend

  • klik voor vergroting

    Anniversary Edition 6

    cd Et'cetera KTC 1435 CD6
    Alexander, Roberta ♦ Jansen, Rudolf ♦ Nes, Jard van ♦ Holl, Robert ♦ Prégardien, Christoph ♦ Pfeiler, Christa ♦ Doeselaar, Leo van ♦ McFadden, Claron ♦ Ameling, Elly ♦ Meer, Richte van der ♦ Baldwin, Dalton

    Tracks: 1 = RC 79; 2 = RC 68; 3 = RC 117; 4 = 97; 5 = RC 132; 6 = RC 104; 7 = RC 111; 8 = RC 43; 9 = RC 99; 10 = RC 138; 11 = RC 137; 12 = RC 4; 13 = RC 15; 14 = RC 14; 15 = RC 13; 16 = RC 51

  • Complete Songs for Solo Voice and Piano Vol. 8

    1997 Donemus / Alphons Diepenbrock Fonds Krouwel, Dinant
  • Diepenbrock Album B/M Vol. I

    1952 Reeser, Eduard
  • Diepenbrock Album T/S Vol. II

    1960 Reeser, Eduard
  • Due canzone / per canto e pianoforte

    1923 Noske, A.A.